Ngày 16 tháng 08 năm 2018

Chăm sóc răng trẻ em theo độ tuổi

Các răng sữa khỏe mạnh sẽ khẳng định được tình trạng răng vĩnh viễn lành mạnh sau này.

Các răng sữa sẽ giữ chỗ cho các răng vĩnh viễn mọc đúng chỗ, không lệch lạc, chen chúc, khi răng sữa mất sớm xương hàm sẽ bị tiêu, khoảng hở sau nhổ răng hẹp lại sẽ mất chỗ của răng vĩnh viễn được thay thế. Răng sữa giúp cho sự phát triển hài hòa của xương hàm và chức năng của các cơ nhai, đảm bảo chức năng ăn nhai, học cách phát âm đúng, thẩm mỹ, giao tiếp và tạo tiền đề tốt cho một bộ răng vĩnh viễn khỏe mạnh.

Khi các răng có vấn đề, nếu không được khám và điều trị ảnh hưởng đến sự phát triển, phát âm của trẻ nếu răng bị hỏng sớm, phải nhổ, trẻ có thể bị nói ngọng, trẻ sẽ ít nói, ít vui cười, giảm đi việc tham dự vào môi trường chung quanh.

Việc chăm sóc răng miệng cho trẻ rất quan trọng, ngay từ khi chào đời và cả khi còn trong bụng mẹ.

1/ Chăm sóc trước sinh

Ngay từ trong thời kỳ phụ nữ mang thai nên kiểm tra răng miệng, thực hiện vệ sinh răng miệng đúng phương pháp, điều trị nha khoa là rất cần thiết bởi những vi khuẩn gây sâu răng, viêm nướu…từ miệng mẹ có thể truyền sang con sau khi trẻ được sinh ra.

Chế độ ăn uống cần cung cấp đầy đủ canxi cho sự phát triển của răng và xương của trẻ, ăn nhiều trái cây và rau củ.

Khám răng, lấy vôi răng định kỳ 3-6 tháng/lần trong khi có thai, phát hiện răng sâu cần trám sớm, do vi khuẩn trong vôi răng, sâu răng có thể lây cho trẻ khi vừa sinh ra.

2/ Trẻ Từ 0 – 6 tháng tuổi: Thời kỳ này trẻ chưa mọc răng, nhưng mầm răng đã nằm trong xương hàm,

  • Nếu trẻ bú sữa mẹ, mẹ cần ăn uống đủ chất dinh dưỡng giàu can xi cho răng trẻ phát triển tốt
  • Vệ sinh miệng, lưỡi cho trẻ bằng gạc mềm tẩm nước muối sinh lý, nên làm việc này trước khi trẻ đi ngủ và sau khi bú
  • Không nên cho trẻ đi ngủ kèm theo bú bình sữa, nước trái cây hay nước ngọt
  • Bú sữa mẹ đầy đủ, tắm nắng, có thể dùng thêm Vitamin D

3/ Trẻ 6- 24 tháng tuổi: Thời kỳ mọc răng sữa

Công dụng chính của răng sữa là giúp tiêu hóa thức ăn vì sau 6 tháng tuổi, trẻ ăn bổ sung những thứ cứng hơn, khó tiêu hơn.

  • Trẻ bắt đầu mọc vào tháng thứ 6 -> 24 tháng bộ răng sữa thường đã mọc hoàn chỉnh. Răng sữa có 20 cái (10 cái hàm trên, 10 cái hàm dưới), có trẻ mọc trể hơn có khi 30 tháng mới hoàn thiện.
  • Thời kỳ này nên lau sạch răng cho trẻ hàng ngày bằng gạc mềm có thể dùng bàn chải trẻ em mềm với nước muối sinh lý.
  • Vi khuẩn từ người chăm trẻ có thể truyền những vi khuẩn gây sâu răng cho trẻ, nên tránh ăn chung, không nếm thức ăn của trẻ hoặc để trẻ cho tay vào miệng người khác.
  • Để bảo vệ nụ cười của trẻ trong giai đoạn chập chững biết đi: giảm bớt số lần ăn bữa phụ của trẻ trong ngày;
  • Cần cho con ăn những thức ăn giàu fluorine là cá, đặc biệt là cá biển, trứng, sữa tươi, gan…
  • Tránh cho trẻ uống nước có ga, kẹo ngọt và thực phẩm giàu tinh bột; tránh ăn vặt liên tục.
  • Hạn chế tối đa việc bú bình liên tục trong ngày và bú bình trong lúc ngủ.

  • Chải răng ít nhất hai lần một ngày.
  • Tập thói quen chải răng cho trẻ, sử dụng bàn chải mềm, phù hợp với trẻ nhỏ để làm sạch răng, nướu của trẻ. Có thể cùng chơi với trẻ xem việc chải răng như là một trò chơi để trẻ thực hành tự chải răng, người lớn giám sát và giúp đỡ trẻ.
  • Nếu nhìn thấy các đốm màu nâu hoặc màu trắng như phấn, hãy đưa trẻ đến nha sĩ để khám và điều trị.
  • Ngay khi trẻ được một tuổi, cần đưa trẻ đi khám ở nha sĩ lần đầu tiên

4/ Trẻ 2-5 tuổi: Thời kỳ răng sữa

  • Thời kỳ hoàn toàn răng sữa 20 cái, chưa thay răng vĩnh viễn
  • Khi nào trẻ tự biết nhổ kem đánh răng ra thì bắt đầu cho trẻ đánh răng bằng kem, thường khi trẻ được 3 tuổi. Phải chọn bàn chải có lông mềm, cấu trúc, kích cỡ phù hợp với răng miệng lứa tuổi của trẻ. Kem đánh răng phải chứa fluorine bảo vệ răng. Mỗi lần dùng kem đánh răng chỉ với một lượng nhỏ bằng hạt đậu.
  • Nếu trẻ chưa biết đánh răng đúng cách thì phụ huynh phải hướng dẫn cẩn thận, và kiểm tra xem trẻ có thực hiện đúng không. Nhiều trẻ đánh răng thường xuyên nhiều lần trong ngày nhưng vẫn sâu răng, là bởi cách đánh răng không đúng, không loại bỏ sạch thức ăn dư, nhất là ở các vị trí khó đánh.
  • Các bậc phụ huynh hãy giúp các con đánh răng mỗi ngày ít nhất 2 lần, mỗi lần 3-5 phút
  • Đưa trẻ đi khám răng định kỳ 3-  6 tháng một lần, bắt đầu từ lúc trẻ được 2 – 3 tuổi. Khám răng định kỳ rất quan trọng để duy trì một sức khỏe răng miệng tốt.

6/ Trẻ 6-12 tuổi: Thời kỳ răng hỗn hợp

  • 6 tuổi là trẻ bắt đầu thay răng, những chiếc răng cửa được thay đầu tiên, thay lần lượt đến răng hàm, bình thường đến 12 tuổi mới thay hoàn toàn, có trẻ thay răng trể hơn 13 -14 tuổi. Sau khi răng rụng đi, một mầm răng vĩnh viễn sắp trồi lên ngay đúng vị trí đó. Răng sữa chính là sự định hướng cho răng vĩnh viễn mọc.
  • Răng hàm vĩnh viễn đầu tiên mọc lên thường được gọi là “răng hàm sáu tuổi”. Nó sẽ xuất hiện sau răng hàm sữa cuối cùng và không bao giờ thay răng. Răng 6 này rất nhiều bậc phụ huynh nhầm tưởng là răng sữa nên hầu như không quan tâm, R6 thường bị hư rất sớm do men răng yếu và độ tuổi này chưa có ý thức vệ sinh răng miệng
  • Đa số trẻ em có thể chải răng thuần thục khi chúng từ 6 tuổi trở lên. Nên tập cho trẻ thói quen chải răng sau ăn, trước ngủ
  • Khám răng định kỳ 3-  6 tháng một lần ở tuổi này rất quan trọng, vì như đã nói ở trên: răng vĩnh viễn số 6 và các răng sữa thường rất dễ bị sâu trong độ tuổi này.

  • Tuổi này cũng đã biểu hiện rõ nét về những vấn đề sai khớp cắn, răng lệch lạc, hô, nhất là móm nên cho trẻ đến nha khoa chuyên sâu về chỉnh nha sớm để phát hiện và xử trí kịp thời những sai lệch về khớp cắn

Răng trẻ em rất cần chăm sóc đặc biệt vì tổ chức răng còn non yếu, mà chức năng thì rất quan trọng: Thực hiện nhiệm vụ hấp thu dinh dưỡng cho trẻ trong độ tuổi này giúpcó sức nhai tốt, phát âm chuẩn, thẩm mỹ, tạo thuận lợi cho răng vĩnh viễn mọc đúng chổ sau này, răng sữa còn giúp xương hàm phát triển, giúp trẻ phát âm, thẩm mỹ…

Vì quan trọng như vậy, phụ huynh cần chăm sóc răng của trẻ. Cần chăm sóc vệ sinh răng miệng cho trẻ theo độ tuổi, khám định kỳ phát hiện những vấn đề về răng miệng để xử trí kịp thời